अहिले म उद्यम गर्छु वा म उद्यमी हुँ भन्नु एउटा गर्वको विषय बनेको छ । तर कुनै समय उद्यमी भन्ने शब्दले ठगको पर्यायवाची शब्दलाई जनाउँथ्यो भन्ने धेरैलाई जानकारी नभएको हुन सक्छ । यसको विषयमा एउटा चाखलाग्दो इतिहास छ । अर्थशास्त्री मार्क थोरन्टनले आफ्ना पुस्तकहरूमा उद्यमी शब्द मूल रूपमा सरकारी ठेकेदारहरूको लागि मात्र प्रयोग गर्ने गरिएको बताउँछन् । यी सामान्यतया व्यापारीहरू थिए जसले सरकारको लागि काम गर्ने गर्थे । उनीहरूले सरकारी ठेक्काहरू असीमित लागतमा कबोल गर्ने गर्थे ।
यी व्यवसायीहरूले कबोल गरेकोभन्दा सस्ता सामग्री प्रयोग गरेर नाफा बढाउने गर्दथे । अहिलेको बुझिने भाषामा भन्दा अहिलेका ठेकेदारले जस्तै काम त्यतिबेला उद्यमीहरुले गर्ने गर्थे ।
अर्को शब्दमा, तिनीहरूले व्यक्तिगत लाभको लागि कमसल सामानको प्रयोग गर्ने भएकोले सो समयसम्म उद्यमीहरूलाई ठगहरूको रूपमा चिनिन्थ्यो । त्यतिबेलाको उद्यम आदरको लागि लायक पनि थिएन भन्ने कतिपय अर्थशास्त्रीयहरूको मत छ ।
शब्दको अर्थका साथसाथै १७३० को दशकमा यो धारणा मौलिक रूपमा परिवर्तन भयो । थोरन्टनको अनुसन्धान अनुसार सोही समयमा नै शब्दको अर्थ उल्टिएको हो । सीमित राजस्वबाट असीमित ठगी गर्ने कामलाई एकै व्यक्तिले कम गरेका थिए । ती व्यक्ति हुन् रिचार्ड क्यान्टिलन । उनकै पालादेखि नै उद्यमशीलता भन्ने शब्दले समेत सकारात्मक अर्थ बोक्न थालेको थियो ।
क्यान्टिलन एक बैंकर थिए, जसले मिसिसिपी कम्पनीबाटै अर्थशास्त्रको बारेमा राम्रोसँग बुझ्ने मौका पाएका थिए । त्यो व्यावसायिक अनुभवले क्यान्टिलनलाई बजार अर्थतन्त्रको औपचारिक बुझाइमा विकास गर्न मद्दत पु¥यायो र उनले एसाइ सुर ला नेचर डु कमर्स एन गेनरल नामक पुस्तकमा आफ्ना विचारहरू विस्तारपूर्वक वर्णन गरे । यो मरणोत्तर र अज्ञात रूपमा १७५५ मा प्रकाशित भएको थियो ।
पुस्तक महत्वपूर्ण छ किनकि क्यान्टिलनले नै पश्चिमा मुलुकहरूमा उद्यमशीलताको सिद्धान्त विकास गरेका थिए । पछि क्रिस ब्राउन र थोरन्टनको एक रिसर्चले क्यान्टिलनको सिद्धान्तमा उद्यमीको आलोचनात्मक भूमिकालाई उत्पादन, विकास र परिवर्तनको संवाहकको रूपमा चित्रण गरेका छन् ।
क्यान्टिलनको उद्यमशीलताको सिद्धान्तले शब्दको एक नयाँ अर्थ स्थापित ग¥यो। उनको पुस्तकको पाण्डुलिपिहरूको प्रभाव जसले यसलाई प्रकाशित गर्नभन्दा पहिले चौथाई शताब्दीसम्म व्यापक रूपमा प्रसारित थियो । उनकै कारण जनताको दिमागमा समेत सो शब्दको अर्थ परिवर्तन भयो । साथै, उद्यमीको भूमिकालाई विद्वानहरूको ध्यानमा पुर्यायो ।
