जेठ २७ मगलबार -कोरोना भाइरसको सन्त्रास नफैलिएको भए के हुन्थ्यो ? कार्यालयमा बिजुली-पानीको बिल बुझाउनेको लाम, सडकमा गाडीको जाम । बजारमा किनमेलको हतारो । आफन्त–छिमेकीको भोज-भतेरमा जानैपर्ने चटारो । दिनदिनै लुगाफाटो फेर्नुपर्ने, खल्तीमा अतिरिक्त पैसा जोहो गर्नुपर्ने ।
हतारो, कोलाहल, धूवाँ-धुलोको दिक्कलाग्दो कोलाज। तर, अहिले सर्वत्र शान्त छ । मानौं, सधैं ध्यान मुद्रामा एकचित्त भएर बसेका छन् ।
न कुनै हतारो, न कुनै चटारो । न पट्यारलाग्दो सडक जामको तनाव, न कतै धाउनुपर्ने अवस्था । न नयाँ लुगा फेरिरहनुपर्ने झन्झट, न खल्तीमा अतिरिक्त पैसा जोहो गर्नुपर्ने बाध्यता ।
कोरोना भाइरसले रोग मात्र बोकेर आएन, मानव समुदायलाई फरक ढंगले बाँच्न अभ्यस्त पनि गराइदियो । सबैजसो घरभित्र बसेका छन् । केही न केही इलम गरेका छन् । आफ्ना घर-बगैँचा स्याहारेका छन् । सागसब्जी रोपेका छन् । कोही फूल रोप्दैछन्, कोही गुन्द्रुक-सिन्की-अचार बनाउँदैछन् । कोही पुराना लुगाफाटो सिलाउँदैछन्-मिलाउँदैछन्, कोही नयाँ-नयाँ परिकार बनाउन सिक्दैछन् । कोही घरबाटै आफ्नो कार्यालय/कार्यथलोको काम गरिरहेका छन् ।
घरबाटै काम
खासगरी इन्टरनेटको माध्यमबाट हुने काम, कारोबार घरबाट पनि गर्न सकिने रहेछ । कतिपयले यतिबेला घरमा बसीबसी आफ्नो कामधन्दा गरिरहेका छन्। भौतिक रुपमा उपस्थित हुन नपर्ने कामहरु भर्चुअल माध्यमबाटै सम्पन्न हुन्छ ।
किनमेल गर्न पनि बजारसम्म पुग्नैपर्ने बाध्यता छैन ; सबैकाम अनलाइनबाटै गर्न सकिन्छ । अहिले कतिपय व्यापारिक कम्पनीहरूले अनलाइन अर्डर लिएर घर-घरमा सामग्री पुर्याउने सुविधा पनि दिएको छ। खानेकुरादेखि घरसायी सामग्री समेत अनलाइनमार्फत कारोबार गर्न सकिन्छ ।
कतिसम्म भने किराना पसलले समेत अहिले मोबाइलबाट सामग्री अर्डर लिएर घर-घरसम्मै पुर्याउने व्यवस्था गरेको छ।
बिजुली, पानी आदिको बिल भुक्तान गर्न पनि अनलाइनबाटै सकिन्छ । विगतदेखि नै यसको अभ्यास हुँदै आएपनि अहिले यो अरू बढी उपयोगी देखिएको छ ।
के भयो फाइदा ?
सम्भव र सहज भएसम्म घरबाटै काम गर्दा बढी फाइदा हुने देखिन्छ । कार्यालय-कार्यथलो धाउनैपर्ने बाध्यता नहुँदा घरबाट पनि आफ्नो कार्य-सम्पादन गर्न सकिने रहेछ ।
मितव्ययी बनाउँछ
सबैले अनुभव गरेकै छन्, अरू समयमा भन्दा अहिले व्यक्तिगत व्ययभार घटेको छ। खल्तीमा भएको पैसा कम खर्च हुने गरेको छ । सामान्य दिन हुँदो हो त घरबाहिर निस्कनासाथ खर्च गर्नुपर्ने हुन्थ्यो । यातायातमा खर्च, नास्तापानीमा खर्च, साथीभाइसँग चिया र चुरोटमा खर्च । घरबाहिर निस्किएपछि केही न केही कुरा खरिद गर्न मनलाग्, खानेकुरा होस् वा लुगाफाटो । दिनहुँ हिँड्दा लुगाफाटो मैलो हुन्छ । धुनका लागि पानी, साबुन, श्रम र समयको खर्च हुन्छ। जुत्ता फेर्नुपर्ने, गाडी, मोटरसाइकलका लागि इन्धन आदि शीर्षकमा व्यापक खर्च हुने गरेको थियो । अहिले यी सबै खर्च कटौती भएको छ । अतिआवश्यक त्यसमा पनि खाद्य सामग्री र औषधिजन्य सामग्रीबाहेक अरू किन्ने ठाउँ छैन । यसले हरेक परिवारलाई मितव्ययी बनाएको छ ।
फजुल खर्च कटौती
सामान्य अवस्थामा हामीले गर्ने फजुल खर्च अहिले रोकिएको छ। बालबच्चाका लागि चिप्स, कुरकुरे, चाउचाउ किन्नुपर्ने अवस्था कम भएको छ। बजारमा विलासिताको सामग्री देखे उठाउनुपर्ने अवस्था अहिले बन्दप्राय: नै छ । सिनेमा हेर्नुपर्ने, रेस्टुरेन्ट धाउनुपर्ने, घुमफिर गर्नुपर्ने, घरमा पाहुना निम्त्याएर जमघट गर्नुपर्ने जस्ता खर्चका स्रोतहरू अहिले सकिएका छन्। अहिले यस्ता फजुल खर्चबाट सबैजना बचेका छन् ।
समयको बचत
हिँडडुल गर्दा, गाडी पर्खेर बस्दा, यात्रा गर्दा, खाजा–नास्ता अर्डर गरेर बस्दा, बजारमा अलमल गर्दा, बिजुली–पानीको बिल भुत्तान गर्न पंक्तिमा उँभिदा, सिनेमा हेर्दा हाम्रा धेरैजसो समय नष्ट भइरहेको हुन्थ्यो । अहिले यावत् कुरामा हाम्रो समय बर्बाद भएको छैन । गाडीमा यात्रा गर्नुपर्ने, रेष्टुरेन्टमा खाजा मगाएर पर्खनुपर्ने, बजारमा अलमल गर्नुपर्ने जस्ता समयमा फटाफट काम गर्न सकिने स्थिती छ ।
अर्को फाइदा
घरमै बसेर काम गरिरहँदा वा घरबाट पनि आफ्नो काम जारी राख्दा अनावश्यक भिड, कोलाहाल र प्रदूषणबाट बच्न सकिन्छ।
अहिले सडकमा अनावश्यक भिड वा जाम छैन । कोलाहाल छैन । सर्वत्र शान्त छ । सडक दुर्घटनाको दर घटेको छ । एम्बुलेन्स जस्ता अत्यावश्यक सवारी साधनका लागि बाटो खुला छ ।
